Korytarz do ciszy: Jedno słowo, które zmieniło sens życia

Wszystko zaczęło się od niewyobrażalnego bólu.

Dla Sylvie Adimar, od 2008 roku zmagającej się z potwornymi problemami z kręgosłupem, ten poranek, 21 lutego 2012 roku, był wyjątkowo okrutny – początkiem doświadczenia, które później zidentyfikowała jako NDE.

Czuła się tak fatalnie, że ledwo mogła stać. Skulona, przesuwała się po domu, starając się ukryć cierpienie przed moimi synami.

Wzięłam jedną silną tabletkę na rozluźnienie mięśni, ale to nie pomogło. Ból zdawał się tylko z niej śmiać.

W porze obiadowej, kiedy gotowałam kurczaka z frytkami – pamiętam to z niezwykłą klarownością – siedziałam przy stole z dziećmi i moim ówczesnym partnerem.

Ból nie ustępował. Wzięłam drugą tabletkę, mając nadzieję, że tym razem ukoi. Podałam jedzenie, próbowałam coś powiedzieć, ale słowa plątały mi się w ustach.

Nie jestem pewna, czy cokolwiek miało sens. „Nie czuję się najlepiej, idę się położyć” – wyszeptałam. Weszłam do sypialni, a potem… potem już tylko pamiętam ten moment, kiedy ziemia zawirowała, a ja upadłam na podłogę.

Moje bliźniaki były przerażone. Widziałam w ich oczach ten sam strach, tę samą panikę, którą przeżyły, gdy straciły ojca. Zadzwoniły po straż pożarną.

Pamiętam trzech strażaków, którzy wbiegli do pokoju. Ja leżałam na zimnej podłodze, a starszy mężczyzna delikatnie klepał mnie po policzkach.

„Zostań z nami, pani Adimar, nie odchodź! Proszę, zostań z nami.”

Jego głos, początkowo wyraźny, zaczął się oddalać, jakby dobiegał zza coraz grubszej ściany. Klepnięcia stawały się lżejsze, w końcu zupełnie przestałam je czuć.

Ból, który jeszcze przed chwilą rozrywał mnie na strzępy, nagle odpłynął, tak spokojnie, jak fala cofająca się od brzegu.

Przedsionek poza czasem

Znalazłam się w wąskim korytarzu. Nie było to coś, co można opisać ziemskimi słowami. To było tak niezwykłe, tak obce ziemskiej logice.

• Ściany były grube, nie miały tekstury waty, śniegu, ani nawet waty cukrowej. Były białe, ale zarazem… nie-białe. Dziwne.
• Kiedy próbowałam dotknąć ich dłonią, moja ręka przechodziła przez nie, jak przez mgłę, ale czułam ich solidność.
• Na podłodze leżał gruby, biały dywan, na którym nie było żadnych śladów.
• Poruszałam się, a raczej sunęłam przed siebie, popychana jakąś niewidzialną siłą.
• Byłam lekka jak piórko, pozbawiona ciężaru, choć odczuwałam ruch.

A wokół panowała absolutna, gęsta cisza, jakiej nigdy wcześniej nie doświadczyłam – nawet w najspokojniejszych chwilach, kiedy wydaje się, że słychać tylko własny oddech, tutaj nie było nic.

Żadnego szmeru, żadnego szeptu, żadnego echa. W oddali, na końcu tego korytarza, zobaczyłam maleńki krążek światła. Był maleńki, może na cztery cale średnicy, ale przyciągał mnie z niezwykłą siłą.

To nie było światło, które znamy ze słońca czy lampy. Nie było ani białe, ani żółte. Było...

zaproszeniem. Pulsowało ciepłem, choć nie odczuwałam gorąca. Czułam się wspaniale.

Cały ból zniknął, rozpłynął się w tej bezczasowej przestrzeni. Było mi tak dobrze, tak bezpiecznie, tak beztrosko. Sunęłam w kierunku tego światła, czując ulgę, jakiej nie zaznałam od lat.

Cień, co chronił

W pewnym momencie, po prawej stronie tego świetlistego krążka, pojawiła się mała, patyczakowa figurka. Wyglądała jak rysunek trzylatka: kółko, dwie nogi, dwie ręce. Była nieruchoma, podczas gdy ja delikatnie przesuwałam się naprzód.

Nie widziałam mojej zmarłej w wieku szesnastu lat młodszej siostry, nie widziałam rodziców, przyjaciółki, ani nawet mojego ukochanego męża Christiana.

Nikogo z bliskich. Tylko tę małą, prostą postać.

Poruszałam się dalej, w otoczeniu tej niezwykłej ciszy i spokoju. Nagle, znikąd, usłyszałam słowo. „Nie”.

Nie był to głos mężczyzny, kobiety ani dziecka. Nie wiem, do kogo należał ten głos, ale to słowo – „Nie” – wibrowało w powietrzu, choć nie było słyszalne w zwykły sposób.

Od 2012 roku próbowałam zrozumieć, kim była ta postać, skąd się wzięło to słowo.

Aż do teraz, rozmawiając o tym, nagle wszystko zagrało. W 1985 roku miałam urodzić bliźnięta, po dwóch wcześniejszych poronieniach.

Po porodzie lekarz i położna przyszli do mnie, a z nimi był mój mąż. Zapytali mnie, czy wiedziałam, że znowu spodziewam się bliźniąt.

Byłam zdziwiona, bo usłyszałam tylko o jednym dziecku. Wtedy powiedzieli: „Jeden z braci bliźniaków pozostał w łożysku.

To były bliźnięta jednojajowe. Musiał umrzeć w trzecim miesiącu ciąży i wtedy utknął”. Zapytałam, czy mogłabym umrzeć z tego powodu.

Lekarz powiedział, że gdybym straciła tego płoda, straciłabym również mojego żyjącego syna, bo mieli jedno łożysko dla dwojga. Zrozumiałam wtedy, że ta postać to Josine, moje nienarodzone dziecko, które nazwałam imieniem Josine.

Wierzę, że to słowo „nie” było jego ochroną dla brata, że odmówił wejścia w światło, by zostać przy swoim bliźniaku.

Powrót do bólu, powrót do życia

Wtedy poczułam lekkie klepnięcie w policzek. Tym razem już bolało. I usłyszałam głos strażaka, tym razem wyraźny, prosto w uchu: „To już, obudziła się!

Nie zasypiaj, proszę pani, idź za mną. Już nie śpisz, jesteś z nami”. Wróciłam.

Z powrotem do bólu, z powrotem do rzeczywistości, z powrotem do kręgosłupa, który teraz zdawał się palić żywym ogniem. Zawieźli mnie do szpitala.

Moje doświadczenie zachowałam dla siebie, próbowałam opowiedzieć dzieciom, ale oni są naukowcami. Wierzą tylko w to, co widzą. Musiałam nosić to wszystko w sobie.

Skonsultowałam się z dwoma psychiatrami i psychologiem, bo zaczęłam się zastanawiać, czy przypadkiem nie zwariowałam.

Wszyscy, łącznie z moim lekarzem rodzinnym, zapewnili mnie, że jestem absolutnie normalna, po prostu zmęczona życiem i trudnym dzieciństwem.

Byłam zmęczona, to prawda, ale nie szalona, nie bipolarna. Kiedy obejrzałam Wasze filmy, zdałam sobie sprawę, że nie jestem sama i powiedziałam sobie: „Teraz wreszcie rozumiesz, Sylvie, co przeżyłaś.

To doświadczenie bliskie śmierci, na pewno. I widziałaś też Christiana.”

Echa na jawie

Moje wcześniejsze doświadczenia z Christianem, moim mężem, który zmarł w 1998 roku, nabrały po tym wydarzeniu nowego znaczenia. On był wojskowym, a ja już w 1998 roku miałam przeczucia.

27 lutego, kiedy przygotowywaliśmy się na narty, mówiłam mu, że nie chcę jechać. Śmiał się.

Na miejscu, w Lullard, w Sabaudii, w dniu wypadku, pocałował mnie na pożegnanie, ale to był długi pocałunek, nie taki, który sugeruje szybkie ponowne spotkanie. Powiedział: „Żegnaj”.

A potem zobaczyłam helikopter transportujący ofiarę wypadku. Tego dnia w Lullard, przy naszym samochodzie, czekali na mnie policjanci. Powiedzieli mi, że Christian zmarł na miejscu.

Był to zawał serca i pęknięte naczynie w osierdziu. Jego serce eksplodowało. Teraz rozumiem, dlaczego później, gdy mi się ukazał, powtarzał:

„Nie miałem wyboru, Caddy. Wiesz, że nigdy nie zostawiłbym ciebie i dzieci, ale naprawdę nie miałem wyboru.”

Po jego śmierci przez dwa lata nie mogłam spać w naszym łóżku. Spałam na kanapie. Christian od 18.

roku życia używał tych samych perfum, Kuros. Kiedyś mój siedmioletni syn wylał resztki perfum do małych fiolerek, za co Christian go zganił.

Pewnego dnia, kiedy stałam przed łóżkiem, zobaczyłam go. Był tam. Umięśniony, w wełnianym, niebieskim szlafroku z Pirenejów, który mu kupiłam.

Rozpięty na piersi. Pochodził z Martyniki, urodził się w Tulonie.

Stanął przede mną, uśmiechnął się – ten jego uśmiech, z tym srebrnym wypełnieniem na zębie. Czułam jego zapach, zapach Kuros.

Przytuliłam się do niego, tak jak kiedyś, czułam ciepło jego skóry, to nie była wirtualna obecność, to było jego ciało. Pytałam: „Dlaczego nas zostawiłeś?

Jak mam sobie poradzić z dziećmi, z domem?” A on znowu powtórzył: „Nie miałem wyboru”. Kiedy odszedł, poszłam spać.

Następnego dnia myślałam, że to był sen, ale kiedy dzieci weszły do pokoju, wszyscy czuliśmy zapach Kuros. Wtedy wiedziałam, że to nie był sen.

Jeździłam w Alpy, do La Faas, gdzie ponoć zginął. Płakałam tam, ale nic więcej. Pewnego letniego dnia, ktoś powiedział mi, że musimy pojechać po jajka do La Faas.

Zostawiłam chłopców i sama pojechałam na górę. Tam usiadłam z różą w dłoni i rozmawiałam z Christianem.

Podszedł do mnie mężczyzna. „Co się stało, moja panienko?” – zapytał. Opowiedziałam mu o mężu.

A on na to: „Ależ on nie zginął tutaj, moja droga. Zginął w La Mass, koło jeziora Lac Valais”. Pojechaliśmy tam.

Kiedy wysiadłam z samochodu, ogarnęło mnie poczucie błogości, nie do opisania słowami. Czułam, że jestem poza czasem.

Dotknęłam tam orczyka, przeszłam piętnaście metrów do wyciągu krzesełkowego, ale nic nie widziałam po lewej stronie. Tylko czułam, gdzie zmarł.

Kiedy się odwróciłam, zobaczyłam cztery czy pięć świstaków stojących na tylnych łapach i wpatrujących się we mnie. Zwykle uciekają, ale te stały nieruchomo.

Czułam się tak dobrze, patrząc na nie, dotykając wyciągu, gdzie zostawiłam różę. Kiedy wróciliśmy do samochodu, świstaki wciąż tam były.

Nawet moja przyjaciółka była tym przestraszona. Te doświadczenia, wraz z moją NDE, złożyły się w całość.

Teraz wiem, że mój syn, który miał wtedy siedem i pół roku, nie śnił, kiedy w środku nocy krzyczał, że ojciec go pocałował i zrobił mu znak krzyża na głowie.

On faktycznie go widział. Wiem też, że ten obłok, który widzieliśmy z nauczycielem muzyki – ostatnim pacjentem po przeszczepie serca we Francji, przychodzącym do moich dzieci na lekcje po śmierci Christiana – był nim.

Ten obłok wychodzący z drzwi i unoszący się w stronę schodów, a potem to lodowate zimno, kiedy tam wchodziłam, jakbym wpadła do wody z lodem. Wszystko to były znaki.

Inne spojrzenie na koniec

Od tamtego dnia, od mojej NDE, już niczego się nie boję. Nie boję się śmierci, bo wiem, co się za nią kryje.

Wiem, że to nie koniec, a przejście. Moja matka zmarła na raka okrężnicy, potem kości. Pochodziła z Prowansji.

Tego dnia, kiedy zapadła w śpiączkę, powiedziała w dialekcie prowansalskim do swojego ojca, którego uwielbiała: „Ojcze, zaprzęgaj konie, idę! Zaprzęgaj konie, zaraz tam będę”.

Była córką rolnika, a to znaczyło, że widziała swojego ojca i odchodziła. Umarła chwilę później. Wiem, że to możliwe. Mnie już nie przeraża śmierć.

„Teraz już wiem, co to naprawdę znaczy. Nie boję się niczego, nawet śmierci. Jedyne, czego się boję, to cierpienie przed śmiercią.”

Nie jestem praktykującą katoliczką, choć byłam ochrzczona, przyjęłam komunię, wzięłam ślub kościelny. Moja mama była katoliczką, ojciec ateistą.

Chodziłam czasem do kościoła zapalić świeczkę za moją młodszą siostrę, ale to wszystko. Moje doświadczenia nie są kwestią religii, ale świadomości.

Dziś mam 64 lata, jestem na emeryturze i pomagam ludziom w sprawach administracyjnych: wnioskach emerytalnych, rozwodowych.

Ludzie do mnie lgną, otwierają się. Mój partner dziwi się, jak to możliwe. W sklepie po pięciu minutach znam całe życie nieznajomej kobiety.

Nie piję, nie palę, ale gram w lotto i piję kawę. W ubiegłą sobotę siedziałam z latte, a jakiś pan podszedł i w pół godziny opowiedział mi całe swoje życie.

Ludzie mnie szukają. Nie umiem im odmówić, gdy do mnie mówią. Dla mnie to nie praca, za którą biorę pieniądze. Proszę tylko o filiżankę kawy.

Bo najpiękniejsza nagroda to nie wdzięczność, ale patrzenie w promienne oczy ludzi, którym pomogłam odnaleźć spokój.

Moje życie zmieniło się w sposób, którego nigdy bym nie przewidziała. Po tamtej podróży przez biały korytarz wszystko ma inny sens, głębszy wymiar.

I już nic nie jest takie, jak przedtem.