Tebriz 1957: konsulat USA zbiera obserwacje UFO nad irańskim Azerbejdżanem
- Zdarzenie
- Miejsca
- Tebriz (Iran), Rezaieh (dziś Urmia, Iran)
- Źródło
- Departament Wojny, 1 plik
- Odtajnione
- Seria 8, 20 listopada 2026
Konsul USA w Tebrizie opisał obserwacje z 1957 roku: kometę z prasy, czerwone światło w lipcu i jasny biały obiekt 14 października.
Opis sprawy
Raport wywiadu lotniczego (AIIR) biura attaché lotniczego USA w Iranie z 21 listopada 1957 roku. Przytacza pismo konsula USA w Tebrizie o obserwacjach nad irańskim Azerbejdżanem: kometę nad Rezaieh z gazety „Ettilaat” z 21 maja 1957, duże czerwone światło widziane przez Amerykanów nad Tebrizem w lipcu i jasny biały obiekt 14 października, który gazeta uznała za możliwego Sputnika I.
Analiza dokumentu
Czym jest ten dokument?
To AIIR (Air Intelligence Information Report, raport informacyjny wywiadu lotniczego) na formularzu AF Form 112. Raport nr IR-275-57 wystawiło biuro attaché lotniczego USA w Iranie (USAIRA, Iran). Data zebrania i data raportu: 21 listopada 1957, data informacji: 18 listopada 1957. Raport sporządził i podpisał ppłk Leo M. Braun, pełniący obowiązki attaché lotniczego. Źródło: konsulat USA w Tebrizie, ocena „nieznana”. Temat: „Niezidentyfikowane obiekty latające nad Azerbejdżanem”, czyli nad irańską prowincją o tej nazwie.
Dokument ma klauzulę UNCLASSIFIED (jawne); kopia poszła do USAFE (sił powietrznych USA w Europie). W odnośnikach wymieniono kategorię „typy samolotów i elementy płatowców” oraz wcześniejsze raporty IR-245-57, IR-149-57 i IR-254-57. IR-245-57 to raport tego samego biura o smudze kondensacyjnej nad Teheranem z 23 października 1957, osobny dokument tej serii. Plik ma 3 strony: kartę rozdzielnika, formularz zamówienia odbitek i jednostronicowy raport.
Strona 3 – raport IR-275-57 z pełnym cytatem z pisma konsula w Tebrizie.
Pismo konsula
Raport przytacza jawną informację, którą konsul USA w Tebrizie przesłał 18 listopada 1957 do ambasady USA w Teheranie. Zaczyna się od zdania:
„W ciągu ostatnich 6 miesięcy niezidentyfikowane obiekty latające widziano nad Azerbejdżanem kilkakrotnie.”
Maj: kometa w gazecie
Pierwszą wzmiankę podał dziennik „Ettilaat” z 21 maja 1957: nad miastem Rezaieh widziano kometę. Pory dnia nie podano. Raport nie mówi nic więcej o tej obserwacji.
Lipiec: czerwone światło nad Tebrizem
Kolejne obserwacje były w lipcu 1957: jedna wieczorem 13 lipca i 2 inne w ciągu kilku dni od tej daty. Wszystkie widzieli Amerykanie, w ciągu półtorej godziny po zachodzie słońca, między 20:30 a około 22:00 (ostatnia cyfra w skanie słabo czytelna). Obiekt wyglądał jak duże czerwone światło, które szybko przesuwało się po niebie nad Tebrizem ze wschodu na zachód, bez żadnego dźwięku.
„Obserwacja przez lornetkę o 6-krotnym powiększeniu nie powiedziała o jego naturze nic więcej niż gołe oko.”
Październik: biały obiekt i Sputnik
Strona 1 – karta rozdzielnika raportu (numer 1144953).
Ostatnią obserwację widział pracownik konsulatu, Amerykanin, i wielu mieszkańców Tebrizu. 14 października o 14:30 jasny biały obiekt przesunął się ze wschodu na zachód na południe od miasta. „Ettilaat” z 15 października 1957 opisał to zdarzenie i snuł przypuszczenie, że mógł to być Sputnik I. Oficer sporządzający dodał tylko, że o tego rodzaju informacje attaché lotniczy prosił przedstawicieli konsulatu na wspólnym spotkaniu.
Czego dokument nie rozstrzyga
Raport zbiera relacje z drugiej ręki: pismo konsula, które z kolei powołuje się na prasę i na obserwatorów. Nie wyjaśnia żadnej z obserwacji, nie podaje nazwisk świadków ani dokładnych godzin dla wszystkich zdarzeń. Hipotezę o Sputniku przypisuje gazecie, nie konsulatowi ani wywiadowi, i nie sprawdza jej.
Kluczowe ustalenia
- Raport IR-275-57 z 21 listopada 1957 przytacza pismo konsula USA w Tebrizie do ambasady w Teheranie z 18 listopada 1957.
- Według pisma w ciągu 6 miesięcy niezidentyfikowane obiekty widziano nad irańskim Azerbejdżanem kilkakrotnie.
- Dziennik „Ettilaat” z 21 maja 1957 podał, że nad Rezaieh widziano kometę; pory dnia nie podano.
- W lipcu 1957, 13 lipca i 2 razy w ciągu kilku dni, Amerykanie widzieli po zachodzie słońca duże czerwone światło przesuwające się szybko nad Tebrizem ze wschodu na zachód, bez dźwięku.
- Lornetka o 6-krotnym powiększeniu nie pokazała więcej niż gołe oko.
- 14 października o 14:30 pracownik konsulatu i wielu mieszkańców widzieli jasny biały obiekt na południe od Tebrizu; „Ettilaat” przypuszczał, że to Sputnik I.
- W odnośnikach raport wymienia m.in. IR-245-57, raport tego samego biura o smudze nad Teheranem.
Analiza opracowana z udziałem modelu językowego na podstawie treści odtajnionych dokumentów. Cytaty pochodzą bezpośrednio z raportów.
Dokumenty (1)
Raport wywiadu lotniczego: Iran, Azerbejdżan irański (1957)
Opis i opracowanie sprawdzone z treścią odtajnionych dokumentów.
Zobacz też
- Teheran, październik 1957: wysoka smuga kondensacyjna bez widocznego obiektu 23 października 1957
Źródła
- Raport wywiadu lotniczego: Iran, Azerbejdżan irański (1957) (Departament Wojny, dokument PDF)
- Program PURSUE, war.gov/UFO, seria 8 z 20 listopada 2026.
- Opracowanie po polsku: redakcja Na Granicy Światła.
Komentarze
Brak komentarzy. Bądź pierwszy.
Dodaj komentarz