FBI - wewnętrzna korespondencja dyrektora w sprawie UFO (1949)

Czym jest ten dokument?

Cztery strony z archiwum FBI, które tworzą kompletną mini-sprawę z 1949 roku: list obywatela do J. Edgara Hoovera, uprzejma odpowiedź dyrektora, a potem - już bez wiedzy nadawcy - poufne memorandum rozesłane do Pentagonu i Komisji Energii Atomowej. To rzadki przypadek, gdy w jednej teczce widać cały obieg pojedynczego zgłoszenia: od wiejskiej plebanii po biurko kontradmirała.

Autorem listu jest wielebny Charles C. Barnes, pastor Pierwszego Kościoła Prezbiteriańskiego w McMinnville w stanie Oregon. 31 stycznia 1949 roku opisał Hooverowi coś, co widział na niebie nad Górami Kaskadowymi - i poprosił, by Biuro przekazało tę informację „właściwym osobom”.

Cztery promienie nad Kaskadami

Obserwacja miała miejsce - jak pisze pastor - „zeszłego maja”, czyli w maju 1948 roku. Barnes relacjonuje ją rzeczowo, bez egzaltacji, zastrzegając na wstępie, że może chodzić o „obserwację eksperymentu naukowego”, o którym wojsko już wie.

Strona 2 - list pastora Barnesa na papierze firmowym Pierwszego Kościoła Prezbiteriańskiego w McMinnville (Oregon), z odręcznymi adnotacjami i pieczęciami rejestracyjnymi FBI.

„Zeszłego maja pewnego popołudnia zobaczyłem cztery promienie na niebie, przechodzące z północnego zachodu na południowy wschód i zbiegające się w Górach Kaskadowych. W tych czterech wąskich promieniach formowały się małe chmury. A tam, gdzie promienie się spotykały, najwyraźniej na tle gór, widać było efekt wielkiej eksplozji.”
- list pastora Barnesa do J. Edgara Hoovera, s. 2

Zjawisko miało być widoczne co najmniej dziesięć minut. W dopisku na końcu listu pastor doprecyzowuje, że „efekt eksplozji zdawał się wznosić na wysokość około dziesięciu tysięcy stóp” - czyli mniej więcej trzech kilometrów.

Pastor, powódź i promienie deszczowe

Barnes nie pisał o latających spodkach. Miał własną hipotezę: widok przypomniał mu przedwojenny artykuł - jak sądził, z „Science Digest” - o europejskich eksperymentach z różnymi rodzajami promieni radiowych mających wywoływać opady deszczu.

I tu list robi się naprawdę ciekawy. Pastor łączy swoją obserwację z powodzią na rzece Columbia z lata 1948 roku i „niezwykłymi opadami” tamtej zimy. To właśnie one - pisze - zmusiły go do wysłania zgłoszenia „w interesie bezpieczeństwa narodowego”. Innymi słowy: duchowny z Oregonu zastanawiał się, czy ktoś nie manipuluje pogodą nad Północnym Zachodem.

Barnes ujawnia też rodzinne powiązania: jeden syn służył w Korpusie Lotniczym, drugi pracował przy A.E.C. (Atomic Energy Commission - Komisja Energii Atomowej) w Hanford, sercu amerykańskiego kompleksu plutonowego. „To sprawia, że modlę się o pokój” - dodaje.

Odpowiedź Hoovera: dwa zdania uprzejmości

Dyrektor FBI odpisał 9 lutego 1949 roku. Cała odpowiedź to dwa zdania - wzór biurokratycznej kurtuazji, która niczego nie obiecuje i o nic nie pyta.

Strona 3 - odpowiedź podpisana „John Edgar Hoover, Director”, ze stemplem sekcji łączności FBI: wysłano 10 lutego 1949 r.

„Otrzymałem Pański list z 31 stycznia 1949 r. i pragnę podziękować za przesłanie informacji odnoszących się do sprawy, którą Pan wspomniał. To doprawdy uprzejme z Pańskiej strony, że zechciał się Pan ze mną skontaktować w tej kwestii.”
- odpowiedź J. Edgara Hoovera, s. 3

Na tym kontakt z pastorem się kończy. Ale sprawa - nie.

„Zjawiska powietrzne”: poufne memo do Pentagonu

Trzy tygodnie później, 3 marca 1949 roku, z centrali FBI wychodzi dokument zupełnie innej rangi: memorandum opatrzone tematem „Aerial Phenomena” (zjawiska powietrzne), klauzulą „Confidential” (poufne) i adnotacją „By Special Messenger” - doręczane przez specjalnego posłańca, nie zwykłą pocztą.

Strona 4 - memorandum Hoovera z 3 marca 1949 r. do dyrektora dochodzeń specjalnych przy Generalnym Inspektorze Departamentu Sił Powietrznych, z kopią dla Komisji Energii Atomowej.

Adresatem jest dyrektor dochodzeń specjalnych przy Generalnym Inspektorze Departamentu Sił Powietrznych w Pentagonie. Memo streszcza relację pastora punkt po punkcie: cztery promienie światła, formujące się chmury, efekt eksplozji, dziesięć minut widoczności, wysokość około 10 000 stóp.

„Wielebny Barnes poprosił o przekazanie tej informacji dalej, ponieważ uznał, że może to być jedynie obserwacja eksperymentu naukowego znanego władzom wojskowym lub Komisji Energii Atomowej. Przekazuje się to do Państwa wiadomości.”
- memorandum FBI „Aerial Phenomena”, s. 4

Najciekawsza jest lista odbiorców kopii: Komisja Energii Atomowej, do rąk kontradmirała Johna E. Gingricha, dyrektora ds. bezpieczeństwa i wywiadu AEC. Zgłoszenie wiejskiego pastora trafiło więc - przez specjalnego posłańca - na szczyt aparatu bezpieczeństwa amerykańskiego programu atomowego.

Co to znaczy?

Ta teczka to podręcznikowa ilustracja roli FBI w sprawach UFO końca lat 40. Z kontekstu epoki wiadomo, że Biuro formalnie wycofało się z badania „latających spodków” już w 1947 roku - temat należał do lotnictwa. Ale zgłoszenia od obywateli wciąż spływały do Hoovera, a dokument pokazuje wypracowany mechanizm: FBI nie bada, FBI przekazuje.

Kopia dla AEC nie jest przypadkowa. To epoka, w której obserwacje nad instalacjami atomowymi - publicznie udokumentowane w innych odtajnieniach przypadki znad Los Alamos czy Sandii - traktowano jako problem ochrony kluczowych obiektów. List wspominający Hanford i możliwy „eksperyment” nad Północnym Zachodem pasował dokładnie do tej szuflady. Stąd zapewne ranga odbiorcy: szef bezpieczeństwa całej Komisji.

Warto też odnotować tempo: list z 31 stycznia, odpowiedź 9 lutego, memorandum 3 marca. Machina działała sprawnie - tyle że w jedną stronę. Pastor dostał podziękowanie; co stało się z jego relacją dalej, nigdy się nie dowiedział.

Ślady obiegu akt

Okładka teczki sama w sobie jest dokumentem historii. Sprawa nosi odręczną sygnaturę 117-0-109, a strony stemplowano „Recorded” i „Indexed” z numerem 119. Karta tytułowa pokazuje, że akta (sekcja 2, serie 71-145) kopiowano w ramach FOIPA - ustawy o wolności informacji - już w 1980 roku, a przegląd deklasyfikacyjny przeprowadzono na mocy wytycznych FBI z 24 maja 2007 roku.

Strona 1 - okładka akt z pieczęciami „Copied for FOIPA” (1980), ostrzeżeniem „Use care in handling this file” i adnotacją o przeglądzie deklasyfikacyjnym z 2007 r.

Publikacja w trzeciej transzy PURSUE nie jest więc pierwszym ujawnieniem tych stron - jest ich pierwszym zbiorczym, oficjalnym udostępnieniem.

Co pozostaje niejasne

W aktach nie ma odpowiedzi Sił Powietrznych ani Komisji Energii Atomowej - nie wiadomo, czy ktokolwiek zweryfikował relację pastora, ani czy „cztery promienie” doczekały się jakiejkolwiek identyfikacji.

Samo zjawisko pozostaje otwarte: złudzenie optyczne, promienie słoneczne przebijające chmury nad górami, a może rzeczywiście jakiś test - dokumenty tego nie rozstrzygają. Pewne jest jedno: w 1949 roku zgłoszenie o dziwnych światłach nad Kaskadami wystarczyło, by uruchomić specjalnego posłańca między FBI, Pentagonem a sercem programu atomowego.